Yangiliklar

Xotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish tizimi yanada takomillashtirildi

Oʻzbekiston Respublikasining “Xotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish tizimi yanada takomillashtirilishi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-829-son Qonuni qabul qilindi. Ushbu qonun bilan Xotin-qizlar va bolalar huquqlari, erkinliklari hamda qonuniy manfaatlarini ishonchli himoya qilish tizimi yanada takomillashtirildi.
Ushbu Qonunga asosan, Oilaviy (maishiy) zoʻravonlik uchun jinoiy javobgarlik belgilandi.
Xotiniga (eriga), sobiq xotiniga (sobiq eriga), bir roʻzgʻor asosida birgalikda yashayotgan shaxsga, umumiy farzandga ega boʻlgan shaxsga oʻz huquqlarini amalga oshirishida toʻsqinlik qilish, shaxsiy narsalariga qasddan shikast yetkazish, shaʼni va qadr-qimmatini tahqirlash, qoʻrqitish, yaqin qarindoshlaridan ajratib qoʻyish uchun quyidagi javobgarlik belgilandi:
– BHMning 10 baravaridan 20 baravarigacha jarima yoki 10 sutkagacha maʼmuriy qamoq. Ularni doʻpposlash esa 15 sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa sabab boʻladi.
Mazkur harakatlar maʼmuriy jazo qoʻllanilganidan keyin takror sodir etilsa jinoiy javobgarlikka sabab boʻladi. Javobgarlik – BHMning 20 baravaridan 30 baravarigacha jarimadan boshlanib 2 yilgacha axloq tuzatish ishlarigacha.
Yuqoridagi shaxslarni doʻpposlash, ularga tan jarohati yetkazish
2 yildan 3 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanishi mumkin.
Oilaviy zoʻravonlik ogʻirlashtiruvchi holatlarda sodir etilsa (masalan, homiladorga, oʻta shafqatsizlik bilan, ikki yoki undan ortiq shaxsga va hk. shikast yetkazish), jiddiy oqibatlarni keltirib chiqarsa (masalan, koʻrish, soʻzlash qobiliyatini yoʻqotish, oʻlim), 3 yildan 12 yilgacha ozodlikdan mahrum qilishga sabab boʻladi.
Ilgari mazkur harakatlar uchun umumiy moddalarga (badanga shikast yetkazish) asosan javobgarlikka tortilgan.

2.    Shilqimlik qilish uchun maʼmuriy javobgarlik belgilandi.
Unga koʻra, shaxsga nomaqbul hamda uning shaʼni va qadr-qimmatini tahqirlaydigan, tashqi qiyofasini yoki qaddi-qomatini tavsiflashda, imo-ishora qilishda, teginishda, chaqirishda ifodalangan, shahvoniy xususiyatga ega harakatlarni sodir etish BHMning 2 baravaridan 5 baravarigacha jarima solishga yoki 5 sutkagacha maʼmuriy qamoqqa sabab boʻladi.
Ilgari mazkur harakatlar uchun javobgarlik belgilanmagan.

3.    Aliment toʻlamagan shaxs majburan ishlatilib, puli bolalari taʼminotiga yoʻnaltiriladi.
Haq toʻlanadigan jamoat ishlariga majburiy ravishda jalb etish jazosi kiritildi. U sudlar tomonidan 8 soatdan 240 soatgacha muddatga tayinlanadi.
Maʼlumki, aliment qarzdorligi jiddiy muammoga aylangan. Aliment toʻlamay yurgan shaxslarni 15 sutkaga qamash yoki jarimaga tortish mumkin. Biroq aksariyat hollarda bundan aliment oluvchiga umuman naf yoʻq.
Aksincha, qamoqqa olingan aliment toʻlovchi 15 sutka ishlab pul topish imkoniyatidan mahrum boʻladi, jarima jazosi esa uning ahvolini yanada ogʻirlashtiradi.
Endi ular majburiy jamoat ishlariga ham jalb etiladi va ish haqining teng yarmi alimentga ushlab qolinadi.

3.    Ayol kishini “abort” qilishga majburlaganlik uchun javobgarlik kuchaytirildi.
Ayolni abortga majburlash uchun javobgarlikning quyi chegarasi – BHMning 100 baravaridan 200 baravarigacha jarimadan boshlanib yuqori chegarasi – 2 yildan 3 yilgacha axloq tuzatish ishlari bilan jazolanishi belgilandi.
Ilgari javobgarlik BHMning 50 baravarigacha jarimadan 2 yilgacha axloq tuzatish ishlarigacha edi.

4.    Jinsiy jinoyat sodir etgan shaxslar taʼlim-tarbiya tashkilotlarida ishlashi taqiqlandi.
Qasddan odam oʻldirgan, 18 yoshga toʻlmagan shaxs nomusiga tekkan, jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirgan, ularga nisbatan uyatsiz-buzuq harakatlar qilgan, voyaga yetmagan shaxs tavsiflangan yoki tasvirlangan pornografik mahsulotlar bilan muomala qilgan, terrorizm uchun javobgarlikka tortilgan shaxslar taʼlim, tarbiya, bolalar sogʻlomlashtirish, sport va ijodiy tashkilotlarida ishlashi hamda bolalar bilan bevosita ishlashni nazarda tutuvchi faoliyat turlari bilan shugʻullanishi taqiqlandi.
Ilgari mazkur cheklovlar mavjud boʻlmagan.


Fargʻona viloyat adliya boshqarmasi bosh maslahatchisi
Lazizbek ASQAROV

   Kadastr pasportini shakllantirish qaysi holatlarda rad etilishi haqida bilasizmi?
   Hukumatning 535-son qarori (https://lex.uz/docs/-4977684) bilan tasdiqlangan Ko‘chmas mulk obyektiga kadastr pasportini berish bo‘yicha davlat xizmatlari ko‘rsatishning ma’muriy reglamentiga muvofiq
   quyidagilar kadastr pasporti berishni rad etish uchun asos bo‘ladi:
    belgilangan muddatda tegishli to‘lov miqdori to‘lanmasligi;
    so‘rovnomada noto‘g‘ri ma’lumotlar ko‘rsatilishi;
    ko‘chmas mulk obyektlariga bo‘lgan huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlar mavjud emasligi;
    ariza beruvchi yoki uning vakili kelishilgan manzilda bo‘lmagan taqdirda;
    vakolatli organ tomonidan kadastr pasportini rasmiylashtirish bo‘yicha ko‘chmas mulk obyektiga taqiq yoki xatlov qo‘yilganligi.
         Kanalga ulanish
https://t.me/adliya_fargona

      Iste’molchilar elektr tarmoqlariga ulanish uchun qayerga murojaat qilishlari lozim?
   Bugungi kunda elektr energiyasini o‘lchash vositasi va tizimini plombalash va elektr ta’minoti shartnomasini tuzish uchun fuqarolar o‘z xohishiga ko‘ra:
   Davlat xizmatlari markazlari
   Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (my.gov.uz)
   “ELEKTR” dasturiy ta’minoti (Onlayn platforma) (https://hetk.uz/oz/service/all-services) orqali murojaat qilishlari mumkin.
   Hukumatning 555-son qarori (https://lex.uz/docs/-5614095) bilan tasdiqlangan Yuridik va jismoniy shaxslarni elektr tarmoqlariga ulash bo‘yicha davlat xizmatlari ko‘rsatishning ma’muriy reglamenti 11-bandida iste’molchilar elektr tarmoqlariga ulanish uchun “ELEKTR” dasturiy ta’minoti (Onlayn platforma) (https://hetk.uz/oz/service/all-services) orqali davlat xizmatidan elektron tarzda murojaat etganda yig‘im undirilmasligi belgilangan.
   Kanalga ulanish
   https://t.me/adliya_fargona

        Ish beruvchi xodimning arizasiga ko‘ra quyidagi hujjatlarni 3 ish kunidan kechiktirmay berishi shart:
  ishga qabul qilish to‘g‘risidagi, boshqa ishga o‘tkazish haqidagi buyruqlarning ko‘chirma nusxalari;
  mehnat daftarchasidan yoxud elektron mehnat daftarchasidan ko‘chirmalarni;
  ish haqi to‘g‘risidagi, hisoblangan hamda xodim tomonidan haqiqatan to‘langan soliqlar va yig‘imlar haqidagi, mazkur ish beruvchida ishlash davri to‘g‘risidagi ma’lumotnomalarni va boshqalarni.
    Mazkur hujjat nusxalari tashkilot rahbarining yoki boshqa vakolatli shaxsning imzosi, shuningdek muhri bilan tasdiqlangan bo‘lishi kerak. Ish bilan bog‘liq hujjatlar va ularning ko‘chirma nusxalari xodimga bepul beriladi (https://lex.uz/docs/-6257288).
     kanalga ulanish  
https://t.me/adliya_fargona

Xabaringiz bor fuqarolarning doimiy (vaqtincha) roʻyxatdan oʻtgan joyidan qatʼi nazar fuqarolik holati dalolatnomalari
✅tugʻilish
✅ nikoh
✅oʻlim
✅nikohdan ajratishni qayd etish eksterritorial tamoyil asosida amalga oshiriladi.
Xoʻsh, xizmatlardan eksterritorial tamoyil asosida foydalanish oʻzi nima?
    Eksterritorial tamoyil - yashash joyingizdan qatʼiy nazar, yuqorida qayd etilgan davlat xizmatlarini istalgan FHDY boʻlimidan olish imkoniyati.
Yaʼni, Siz xizmat safari yoki biror yumush bilan Toshkentga yoinki respublikamizning boshqa hududiga tashrif buyurdingiz va u yerda Sizga FHDY xizmatlariga zarurat tugʻildi. Avvalgidek, roʻyxatdan oʻtgan joyingizdagi FHDY boʻlimiga qaytib borib, vaqt va naqdingizni sarflamay, hozir boʻlib turgan joyingizdagi istalgan FHDY boʻlimiga murojaat qilgan holda xizmatlardan foydalanishingiz mumkin.
https://t.me/adliya_fargona

Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi kuchga kirdi.
"Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy qonuni tarixda ilk bor 2023-yil 30-aprel kuni oʻtkazilgan referendumda umumxalq ovoz berish orqali qabul qilindi.
   Yangi tahrirdagi Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining toʻliq matni bilan ushbu havola (https://lex.uz/docs/-6445145) orqali tanishing.

https://t.me/adliya_fargona

Farg'ona viloyat adliya boshqarmasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining “Ochiq adliya” (“Open justice”) dasturiga muvofiq “Adliya boshqarmasi va uning tizimidagi tuman (shahar) adliya bo‘limlarining o‘tgan 2023-yil 1-choragi davomidagi faoliyati yakunlari, erishilgan yutuqlar va kelgusidagi rejalar” mavzusida matbuot anjumani bo‘lib o‘tdi.

Anjumanda boshqarma boshlig‘i A.Buriyev tomonidan viloyatda 2023-yilning I choragi davomida amalga oshirilgan ishlar sarhisobi va istiqboldagi rejalar bo‘yicha ma’lumot berdi.

Matbuot anjumanida adliya organlari faoliyatiga oid statistik ma’lumotlar ochiqlandi hamda sohadagi ishlar alohida tahlil qilindi.

Yakunda anjuma ishtirokchilarini qiziqtirgan savollariga atroflicha javoblar berildi.

Farg'ona viloyat adliya boshqarmasi

Yangi Mehnat kodeksiga kiritilgan yana bir yangilik.
Vaqtinchalik xodimlar bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishning o‘ziga xos xususiyatlaridir.
. Vaqtinchalik xodim ish beruvchini 3 (uch) kalendar kun oldin yozma shaklda ogohlantirib, mehnat shartnomasini o‘z tashabbusiga ko‘ra bekor qilishga haqli.
. Ish beruvchi mehnat shartnomasini muddatidan ilgari bekor qilish xususidagi o‘z niyati to‘g‘risida vaqtinchalik xodimni kamida 3 (uch) kalendar kun oldin yozma shaklda, imzo qo‘ydirib ogohlantirishi shart:
      tashkilotning (uning alohida bo‘linmasining) tugatilishi;
      xodimlar sonining yoki shtatining o‘zgarishi munosabati bilan;
      xodimning malakasi yetarli bo‘lmaganligi sababli bajarayotgan ishiga nomuvofiqligi munosabati bilan.
      Vaqtinchalik xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi vaqtinchalik xodimning aybli harakatlari (harakatsizligi) bilan bog‘liq asoslarga ko‘ra bekor qilingan taqdirda, vaqtinchalik xodim o‘zi bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilinishidan kamida 1 (bir) kun oldin yozma shaklda ogohlantiriladi.
    Vaqtinchalik xodimni 1-3-bandlarda nazarda tutilgan yozma ravishdagi ogohlantirish o‘rniga ish beruvchi unga mutanosib pulli kompensatsiya to‘lashga haqli.
    Agar jamoa shartnomasida yoki mehnat shartnomasida boshqacha qoida belgilanmagan bo‘lsa, vaqtinchalik xodimga mehnat shartnomasi bekor qilinganda ishdan bo‘shatish nafaqasi to‘lanmaydi.
    Demak, ushbu holatda ikki haftalik ogohlantirish tartibi va mehnat shartnomasi ish beruvchining tashabbusiga ko‘ra bekor qilinganda ham ishdan bo‘shatish nafaqasi to‘lanmaydi

       “Men befarq emasman” shiori ostida o‘tkaziladigan “Targ‘ibot poyezdi”ning navbatdagi bekati Farg'ona politexnika institutida.
  “Targ‘ibot poyezdi” loyihasi doirasida targ‘ibot guruhi a’zolari tomonidan Politexnika talabalari uchun "O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi to‘g‘risida"gi O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy Qonuni loyihasi va Referendum qonunchiligining mazmun-mohiyatini tushuntirishga qaratilgan targ‘ibot tadbiri o‘tkazildi.
Tadbir o'zaro savol-javob shaklida o'tkazildi. Tadbir davomida faol qatnashgan talabalarga Farg'ona viloyat adliya boshqarmasining esdalik sovg'alari topshirildi.

1. Umumiy qonunchilikka oid savollar – 2 turga bo‘lingan, jumladan:
tizimidagi yuridik muxataxassislik talab etiladigan lavozimlar uchun;
tizimidagi texnik va yuridik muxataxassislik talab etilmaydigan lavozimlar uchun;
2. Mutaxassislikka oid savollar topshirilgan lavozimdan kelib chiqib tanlanadi, bunda:
ayrim lavozimlar barcha adliya organlari va muassasalarida mavjudligidan kelib chiqladi, masalan: Inson resurslari, buxgalteriya, moliya-iqtisod, jamoatchilik bilan aloqalar, xalqaro hamkorlik, psixologlar kabi ayrim sohaslar bitta faylda keltirilgan;
ayrim bo‘linmalar uchun bir turdagi savollar qo‘llaniladi, masalan: Adliya vazirligi markaziy apparatidagi ayrim bo‘linmalar uchun qo‘llaniladigan savollar hududiy adliya boshqarmalaridagi tegishli bo‘linmalar uchun ham qo‘llaniladi;
“Adliya organlari va muassasalarida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish markazi” DM hamda adliya tizimidagi AKT mutaxassislari boʻyicha savollar qo‘llaniladi.
  Suhbat savollari va amaliyotda keng uchraydigan muammoli vaziyat (kazus)lar suhbat jarayonida nomzod tomonidan Tizim orqali tasodifiy, ya’ni avtomatik generatsiya yo‘li bilan tanlanadi.
  Adliya tizimiga ishga kiruvchilar tahminiy savollarga tayyorlanish uchun Adliya vazirligining veb-sayti orqali yuklab olishingiz mumkin. (https://adliya.uz/.../adliya-organ-va-muassasalariga.)